PATRIOT I PASTEPUR !

Nga Karl-Markus Gaus*****

Karl-Markus Gauß

Karl-Markus Gauß

Karl-Markus GAUSS  boton  këtë  shkrim të mrekullueshëm   te “Süddeutsche Zeitung„ në ditëlindjen e 80-të të Ismail Kadaresë .

Er ist die literarische Stimme des albanischen Patriotismus, weswegen ihm sein Land unbedingt zum Literaturnobelpreis verhelfen will.- Karl-Markus Gauß

”Ismail Kadare është zëri letrar i patriotizmit shqiptar, kështu që vendi i tij domosdoshmërisht duhet ta ndihmojë shkrimtarin të fitojë Çmimin Nobel në Letërsi. Kadare tani është tetëdhjetë vjeç„- Karl-Markus Gauß

I lindur më 28 Janar 1936 në Gjirokastër, në Jug të Shqipërisë, Ismail Kadare është njëri prej tregimtarëve më të mëdhenj europian. Në veprën e tij shumëvëllimore e shumëzërëshe, ai ka gjurmuar një botë të panjohur, të fshehur pas mureve, miteve dhe paragjykimeve dhe e ka futur Shqipërinë në letërsinë botërore

Romanet e tij lavdërojnë krenarinë  e shqiptarëve, durimin e një populli të vogël, i cili gjatë historisë së tij disa herë ishte i kërcënuar nga shfarosja dhe të cilin Ai (I.Kadare) me një rast e ka quajtur <<kombi më kryengritës i të gjithë kombeve>>.

Në romanin e tij tërheqës  “Kamarja e turpit”, që  bën fjalë për një revoltë kundër sundimit shekullor të osmanëve, madje thuhet: “Fryma e rebelimit ishte aq gjithëpërfshirëshe dhe e pandryshueshme si klima e vendit.

Ismail Kadare është një autor, pahamendshëm, patriotik, i cili me mjetet e letërsisë moderne rimerr një mision të lashtë të epikës dhe dëshiron ta vazhdojë atë. Ai synon t’i dizajnojë në imazh letrar çështjet e mëdha të mbijetesës së fisit, kombit- dhe si interpretues, si stimulues i identitetit tenton që ato të ndikojnë në kolektivitet.

Kundërthënëse është përpjekja e tij që duke përdorur forma moderne të stilit ta përkthejë identitetin e ardhur nga historia të kombit të tij, madje edhe për ta glorifikuar pathyeshmërinë e tij përballë fuqive të mëdha të kohërave dhe sistemeve të ndryshme.

Magji dhe realizëm  …

Natyrisht kundërthënës është edhe realiteti i atij vendi, kronikën e të cilit nëpër shekuj Kadare përpiqet ta shkruajë. Aty egzistojnë botëra të huaja shumë afër njëra-tjetrës, aty përplasen mes vete, shpesh brënda të njëjtës familje, bile edhe në shpirtin e një njeriu të vetëm, komunizmi dhe besimi në mrekulli, e drejta laike dhe kodi i nderit , ateizmi i urdhëruar nga shteti dhe  sensi islamik i jetës.

Që Kadare shpesh bashkon magjinë me realitetin, nuk është vetëm talenti i tij artistik, por ai i lidh ato me atdheun e tij, të cilit që 60 vjet ,libër për libër, i kushton fuqinë e tij krijuese. Nga magjia dhe realizmi janë ndërtuar romane madhështore si „ Kronikë në gur ‘‘ Romani është botuar në shqip më 1971-shin dhe më vonë është sjellë në gjermanisht nga Joachim Roehm, tek i cili Kadare ka gjetur përkthyesin që është edhe njohës i vendit , por edhe, kuptues dhe  interpretues i mirë i gjuhës.

Në   veprën plot mjeshtëri ”Kronikë në gur„ trajtohet ndërrimi i pushtuesëve në një qytet gjatë luftës së dytë botërore , këto të para dhe interpretuara nga sytë e një fëmije, i cili keqkupton disa rrethana të botës së të rriturve, të tjerat ndërkaq, i përjeton në mënyrë më intensive dhe vazhdimisht përpiqet që shenjat e luftës, me të cilat ndeshet, ti integrojë në botëkuptimin e tij magjik.

 

Burimi i lajmit: Zum 80. Geburtstag von Ismail Kadare – Unbeirrter Patriot – Kultur – Süddeutsche.de



Kategori: Lexo Ismail Kadare !

Këtë e pëlqejnë %d blogues: