…Me Vargjet Brilante

 

 

akil, homerMe vargjet brilante ndodhin shpesh gjëra të habitshme. Një pasdreke, duke folur me miqtë, m’u kujtuan, ndër të tjera, dy vargje të Homerit, që duhej të ishin diku nga fundi i “Iliadés”. Ishte përshkrimi i zvarritjes prej Akilit të kufomës së Hektorit, përpara mureve të Trojës. Flokët e dendur të të vrarit ngrenë pluhur nga toka dhe Homeri shkruan:

Qe thënë prej fatit, tokën’e atdheut
Kështu ta dhunonte mëria e barbarit.

Miqtë u mahnitën, ashtu siç pritej, nga kjo tërthore elegante e poetit, i cili dhembjen për Hektorin ia kalon tokës. Është ajo që dhunohet, shëmtohet prej barbarit, jo më duke u shkelur, duke u bërë gropa-gropa, duke u djegur, por duke u detyruar të ngrejë pluhur nën flokët e heroit që u vra për të. Siç ndodh shpesh, miqtë deshën ta dëgjonin edhe një herë krejt atë pjesë dhe unë u ngrita për të kërkuar në raftin e librave “Iliadën”. Ndonëse kisha Vite pa e shfletuar, e gjeta shpejt vendin që kërkoja, pikërisht vargjet ku përshkruhej pluhuri që flokät e rëndë palë-palë të Hektorit ngrinin prej dheut. Por shi në çastin kur miqtë pritnin vargjet e famshme, zëri im e humbi sigurinë, u mek dhe unë u hutova. Ishte krejt hutimi i njeriut që shkon të gjejë margaritarin dhe nuk e gjen më. Kutia e brilanteve ishte aty, veç ai mungon. Ose, më saktë, është i zëvendësuar nga një tjetër me më pak vlerë.
Ç’pate, më thanë miqtë. Nuk e gjen dot?
Diçka murmurita, diçka midis habisë, që nuk po e gjeja ashtu siç e dija, dhe dyshimit se mos e kisha lexuar në ndonjë përkthim tjetër. Vargjet në shqip qenë vërtet zhgënjyese.

Kish premtuar Zeusi që në truall të atdheut
Mëria e armikut atij dhunë t’i bënte.

Ku ishte eleganca e hatashme që, në vend që të thuhej se fytyra e heroit të vrarë qe fëlliqur nga balta, qe thënë e kundërta, që balta ishte shëmtuar? Një copë herë biseda u bë e përbashkët dhe u thanë të gjitha pandehmat e një dukurie të tille: leximi në ndonjë tjetër përkthim, në mos leximi, tregimi prej dikujt, së fundi: tjetërsimi i vargjeve, me kalimin e viteve, në kujtesë.
Më kishte ndodhur e njëjta gjë me dy vargje të Rembosë, nga “Anija e dehur”. Vite me radhë kisha qenë i bindur se dy reshtat e strofës së nëntë ishin kështu:

Si krisma në finale tragjedish antike
Gjëmshëm përplaseshin dallgët në kiç

Një ditë, ndërsa po e shfletoja Rembonë, vura re me tmerr se dy vargjet e strofës që pëlqeja aq shumë, ishin ndryshe:

Pareils á des acteurs de drames très-antiques,
Les flots roulant au loin leurs frissons de volets.

Që mund të përktheheshin pak a shumë:

Si aktore dramash tepër antike
Ngjethjet prej flegrash dallgët çonin larg.

Por, ndërsa për Homerin s’më kujtohej në ç’rrethana kishte ndodhur shfytyrimi i vargjeve, për Rembonë e mbajta mend fare mirë. ( Kadare ►” Ftesë në Studio”)

Advertisements
Postuar te Lexo Ismail Kadare !

Lini një Përgjigje

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Google+

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google+. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni /  Ndryshoje )

w

Po lidhet me %s

Kadare lexon shqip për publikun gjerman.
Më të rejat
Fotografi
Këtë e pëlqejnë %d blogues: